Emre YAZMAN

(29.10.2007)

1962 sonbahari... 2-C'deyim. Okulun Almanca bölümündeki sinif sayisi arttikça Alman ögretmenlere gereksinim de çogaliyor. Iki dersimiz bos geçmekte: Fizik ve tabiat bilgisi. Bir süre sonra tabiat bilgisine bir Türk ögretmen gelmeye basladi. Kadincagiz kirik dökük Almancasiyla bir seyler ögretmeye çalisiyor. Çok da kibar. Ileriki siniflarda Jürgen Reese'nin yapacagi gibi bize "sen" yerine "siz" diye hitap ediyor. Soru cümleleri onun için "Haben Sie" diye basliyor. Bunu çok da afili söylüyor: "Hab'n Sie ....." B'yi de neredeyse tamamen yutup "Ham' Sie" gibi bir şey diyor. Tabii kendisine hemen "Hamzi" lakabi takiliyor.

Neyse, konuyu dagitmayayim; boş geçen derslerden birinde Dazlak sinifi kontrole geldi. Biri sordu:
- Hocam, öğretmenlerimiz ne zaman gelecek?
- Yola çikmişlar, Almanya'dan makineleriyle geliyorlarmis, az kaldi...

Bize eglence lazim ya, bu "makine" lafina bayilmis, uzun süre Dazlak'in taklidini yapmistik. Sonunda beklenen gün geldi, yeni hocamiz ilk dersine girdi. Walter Jübermann'la böylece tanismis olduk. Her iki derse de Jübermann geliyor.

İlk yazili tabiat bilgisinden olacak. Iki konu okumusuz: 1- Die Hausente, 2- Der Storch. Hem yeşil başlinin hem de ya haci fi$fi$in icigini cicigini ögrenmek durumundayiz. Tierkunde adli kitaptan degil de, Jübermann'in tahtaya yazip bizim de deftere çektigimiz metinden sorumluyuz. Kopyalar oradan hazirlaniyor. Yöntem palamut... Henüz bu isin "müptedi"si oldugumuzdan rulolu palamutlardan haberimiz yok. "Tabaka" yöntemiyle çalisiyoruz. Kâgitlari 3,5 x 4,5 santimetre boyutlarinda kesip her iki yüzüne de sayfa numarasi veriyor, sonra da metni karincaduasi büyüklügünde yaziyoruz.

Yazili basladi. İki soru var: 1- Die Hausente, 2- Der Storch. 280 Zeki Karadeniz'le yan yana oturuyoruz. Kürsünün hizasindaki blogun 4. sirasinda Zeki duvar kenarinda, ben koridor tarafinda... Hausente'den ufak ufak pesreve basladim. Zeki çildiriyor, "versene bana da" diyor. "Bitirip verecegim" diye fisildadim da biraz sakinlesti. Ben ikinci tabakaya geçince birinciyi Zeki'ye kaydirdim, çalakalem yazmaya basladi. Ama kerata az sonra Jübermann'i huylandirdi. Hoca, "Hey, was machst du da?" derken, Zeki palamutu yere attı. Jübermann, konduğu yerde palamutu gördü, vermesini istedi. Zeki alıp uzatti. Jübermann palamuta bir göz attıktan sonra Zeki'nin kâgidina davrandi. O anda Zeki de aklina geliveren seytani manevrayi uygulamaya koydu:

- Herr Lehrer, das ist aber nicht meine Schrift!

Jübermann bir palamuta, bir de Zeki'nin yazisina dikkatlice baktı ve "Ja, das stimmt" diyerek kâgidi almaktan caydı. Basimdan kaynar sular bosaniyordu. Disimdan renk vermemeye çalisirken içimden de "Ulan Zeki, Allah seni nasil bilirse öyle yapsın" diyor ve ekliyordum: "Bir daha sana yardim edenin..."

Allah'tan hoca Jübermann'di. Palamuttaki yaziyi kâgidimdakiyle karsilastirmak aklina gelmedi. Böylece ben sifir almaktan, Zeki'de sinavdan sonra benden papara yemekten kurtulduk.

Sevgiler

Emre

(31.10.2007)

Sevgili Emre,

Senin tatli anlatiminda Jubermann’i duyunca benim de su anim aklima geldi.

Herr Jubermann rahmetli Erdal Inonu’nun IEL subesi gibi hosgoru abidesi bir insandi. Biyolojiyi severdim ve iyi ögrencisiydim , ama serde yezitlik var, bu hosgoruye siginarak ne yaparsin;

bir imtihan da ayni kucuk palamuta ‘’Guten Tag Herr Lehrer, wie geht es Ihnen?’’ yazip, ayakkabimin uzerine tutturdum. Arada bir ayagimi siradan cikarip tekrar iceri sokuyorum. Tabii Bay Jubermann mal bulmus magribi gibi ayagima saldirdi ve kagidi kapti. Kagidi okur okumaz gulmeye basladi, boyle bir hos goru olur mu? Ama adamin dokusunda bir kere iyilik vardi, ama Alman hocalarin bizlerin kalbindeki yeri baskaydi, cogunlukla onlari cok severdik.

Jubermann’in her lafin basindaki ‘’HEY’’ nidasını cok iyi taklit ederdim. Bu yuzden her kimya anfisi dagilisinda mahsus sona kalir, kapidan ‘’Hey’’ diye milleti tekrar geri dondururdum...Hey gidi gunler hey...

Suheyl

Jubermann'ı tuzağa düşürüp ,önünde diz çöktürmüşsün. Çok iyi insandı, ama maalesef, bizler O'nun iyi niyetini suistimal edip, çeşitli numaralar yapardık. Not defterini çalıp notları değiştirerek ,3'leri 8, 0 ve 1'leri 10 yaparak , labaratuvardaki deneyleri şamataya boğarak, dersi kaynatarak aslında kendimize kötülük yaptığımızın hiç farkında değildik. Lise-1'den sonra, otoriter ve iyi bir kimyacı olan Best geldiğinde ,işin ciddiyetini anladık .Ama alt yapımız bozuk olduğu için, aslında yarı yarıya matematik olan Kimyayı ezberlemek ve çok zaman kaybetmek durumunda kaldık. Kırık not almamayı başardık, ama Kimyayı da hiç bir zaman doğru dürüst öğrenemedik. Hiç unutmam, bazen dikkatli olmamızı, tehlikeli olabilecek bir deney yapacağını söylerdi .
Aklımda kalanlardan; Bir gün Knallgas Probe yapacağız. Önce su, elektroliz yoluyla 2 hacım hidrojen ve 1 hacım oksijene ayrılacak ,sonra glimmender Span, hidrojen tüpüne sokulacak, bir çatırtı ( knall) duyulacak ve tüpün içi ıslanacak .Yani, havanın oksijeni ile birleşen hidrojen, yeniden su haline dönecek. Sınıfça anlaştık. ( 3-A) Tam çatırtı anında, arkadan biri bir gürültü çıkardı. Belki de, kese kağıdı ya da naylon torba patlattı. Ve hepimiz, sözleştiğimiz gibi, bir taraftan Explosion, Fouer, Hilfe şekillerinde bağırarak, anfi labaratuvarı terk etmeye başladık. Ne olduğunu anlayamayan Jubi de tüpleri atıp, koridora seyirtmişti. Anfide sadece, Semih Koray ve 1-2 efendi arkadaşımız daha kalmıştı. Aynı numarayı bir defa da,Natrium'un tanıtılması sırasında yapmıştık. Malumunuz, sodyum hava ile temas etmemesi için ,alkol içerisinde saklanır. Yumuşaktır. Jubi, ondan küçük bir parça kesti. Su dolu kaba atıp, nasıl çatapat sesleri çıkartarak okside olduğunu gösterecek. Garibim, başına gelenlerden ders almamış ki... Sınıf yine boşaldı tabii.. Teneffüse az bir süre vardı. Bu defa sınıfı toplayıp, derse devam etmeyi de başaramamıştı.
Tayfun

Kopya Anıları- 2

1-C veya 2-C'deyiz. Tarih, Coğrafya, Yurttaşlık, Türkçe gibi derslerde RULO kopya hazırlıyoruz. ( Yazar kasa rulosu gibi bir kağıda karınca duası gibi küçücük harfler ile kopya hazırlanır, iki ucundan rulo yapılır ve bunlar birleşince, üzerlerine bir paket lastiği geçirilir. Elinde çevirdikçe, kağıt istediğin tarafa sarılır ve aradığın yeri bulursun. Bilgi, bu konuda Fransız olan genç mezunlar içindir. )
Türkçe sınavı var. Hocamız Şükran Hanım, nam-ı diğer KİKİRİK. R harflerini söyleyememesi ile meşhur. Gerçekte çok iyi bir Türkçe ve Edebiyat hocası, üstelik beni de seviyor. En zor not alınan hocalardan biri. 5 alabilen mutlu, 6 alan göbek atıyor, 7 çok ender rastlanan bir not ;ancak çok özel öğrenciler alıyor .
Rulomu hazırladım. Sağ blokta, en arkaya, koridor tarafına yerleştim. Henüz sınavın başları. Kikirik, 1 metre önümde arkası bana dönük duruyor. Rulomu çıkardım, yuvarlıyorum. Ama kader ağlarını örmüş. ÇAT diye bir ses ile birlikte, ruloyu tutan lastik koptu ve yere düşen parça yuvarlanarak hocaya doğru gitti ve tam iki bacağının arasında, şerit bittiği için durdu. Yerdeki şeridi nasıl toparlayıp , avucumda şıkıştırıp sıranın gözüne tıktığımı hatırlamıyorum. Sesi duyan Kikirik, bana dönüp, '' Oğlum Tayfun ne oluyoğ'' dedi. Cevap bile veremedim, şoktayım. O her halde, benim bir yamuk yapma teşebbüsünde bulunduğumu anladı, hiç üstüme gelmedi .Tekrar önüne dönüp, uzaklaştı. Ama ben, bir daha asla kopya hazırlamadım.
Çok saygı değer hocamız Veli Orhan Tüte'nin, Tarih sınavlarında da geceden bazı sorular belirler, bunların cevap kağıtlarını hazırlar ve sınav biterken bu kağıtları verir, gayet güzel notlar alırdık. Çünkü Veli hocamız sınav sorularını önceden hazırlayıp, bir yere yazmazdı. Sınavda kitaptan rastgele sayfalar açar ve kısmete hangi konular çıkarsa, onunla ilgili sorular sorardı .Sınav kağıtlarını da çok geç okuduğu için, o zamana kadar sorduğu soruları zaten unutur, bizim sınav kağıdına cevapladığımız soruları sorduğunu sanırdı.
Veli hocam biz ortaokulda iken, emekliliğine hak kazanmış, hem Padişahlık devrini hem de Cumhuriyeti yaşamış, gerçekten iyi bir insan ve iyi bir tarih öğretmeni idi. Ondan hiç unutamadığım iki anısını aktarayım.
O zamanlar Kıbrıs konusu gündemde. Meydanlarda, '' YA TAKSİM, YA ÖLÜM.'' mitingleri yapılıyor. '' Çocuklar'' dedi bir gün, ''Benim çocukluğumda da, GİRİT sorunu vardı. Biz ilkokuldayken, bir gün bizi toplayıp, mitinge götürdüler ve öğrettikleri gibi hep bir ağızdan bağırıyoruz. BİZ GİĞİTİ VERMEYİZ, BİZ GİĞİTİ VERMEYİZ .Yıllar sonra öğrendik ki, bizim bağırdığımız o yıllarda Girit'i masa başında çoktan vermişler. ''
Veli hocam, çocukluğunda, medresede okumuş, Türklük kavramının ilk yılları. Hocaları, kendini Osmanlı kabul eder, Osmanlılığıyla övünür ve Türkleri aşağılarmış .Bunlar yerde bağdaş kurmuş oturuyorlar, önlerinde rahleler. Hocanın çok uzun bir sopası varmış, öyle ki, yerinden kalkmadan en arkada oturanın bile kafasına ekleştirebiliyormuş. .Öğrencilerden biri yaramazlık yapınca,önce sopayı kafasına indirir, arkasından şu tekerlemeyi söylermiş. '' 40 Türk 1 turp, al turpu vur Türk'e, VAH turpa VAH turpa. ''
Sen de rahmet istedin hocam, mekanın cennet olsun.
Sevgiler Tayfun

(1.12.2007)